Urlop dla poratowania zdrowia jest instytucją przewidzianą w nauczycielskiej pragmatyce służbowej i właściwą dla nauczycielskiego stosunku pracy. Jednorazowo jego wymiar nie może przekroczyć jednego roku, w praktyce zdarzają się jednak sytuacje, w których nauczyciel przebywający na takim urlopie chciałby go przerwać, a następnie do niego wrócić. Przeanalizujmy więc, co mówią na ten temat przepisy.

Urlop dla poratowania zdrowia jest przerwą w pracy, w czasie której nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatku, o którym mowa w art. 54 ust. 5 Karty nauczyciela, czyli dodatku wiejskiego. Są to oczywiście warunki korzystne z punktu widzenia nauczyciela, ale można wskazać i minusy korzystania z tej instytucji.

Przede wszystkim w okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia nauczyciel nie może nawiązać stosunku pracy lub podjąć innej działalności zarobkowej. W przypadku stwierdzenia, że w okresie urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciel podejmuje inny stosunek pracy lub inną działalność zarobkową, dyrektor ma obowiązek odwołania nauczyciela z urlopu, określając termin, w którym nauczyciel jest obowiązany do powrotu do pracy. Jeżeli zatem nauczyciel przed przejściem na urlop dla poratowania zdrowia uzyskiwał dodatkowe dochody choćby z udzielanych korepetycji, w czasie urlopu musi z takiej formy dorabiania zrezygnować.

Co istotne, urlop ma cechy długotrwałego zwolnienia lekarskiego, ale jednocześnie nie jest przez ustawodawcę nazywany zwolnieniem. Nie stanowi również okresu ochronnego w rozumieniu art. 41 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Ważne!
Wypowiedzenie umowy o pracę w trakcie urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciela jest jak najbardziej możliwe, podczas gdy wypowiedzenie umowy o pracę w trakcie zwolnienia lekarskiego nie jest dopuszczalne.

Kolejną cechą wskazującą, że urlop ma cechy zwolnienia lekarskiego, jest fakt, iż może być przyznany wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, zgodnie z art. 73 ust. 10 KN. Ta z kolei regulacja stanowi, że o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej lub choroby, w której powstaniu czynniki środowiska pracy lub sposób wykonywania pracy mogą odgrywać istotną rolę, orzeka lekarz posiadający uprawnienia do wykonywania badań, o których mowa w art. 229 § 1, 2 i 5 k.p., określone w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 k.p., wykonujący działalność w jednostce służby medycyny pracy, z którą szkoła zawarła umowę, o której mowa w art. 12 Ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy. Przywołane w tej regulacji przepisy art. 229 k.p. dotyczą badań wstępnych oraz okresowych, a regulacja odwołuje się do Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

Nie jest to zatem argument za uznaniem urlopu dla poratowania zdrowia za zwolnienie lekarskie, ponieważ w zakresie orzekania konstrukcja tej instytucji opiera się na tych samych przepisach medycyny pracy, które dotyczą orzekania o zdolności do pracy, któremu to orzekaniu jest poddawany cyklicznie każdy pracownik niezależnie od jego stanu zdrowia.

Ważne!
Łączny wymiar urlopu dla poratowania zdrowia udzielanego nauczycielowi nie może przekroczyć trzech lat w okresie całego zatrudnienia, jednak urlop ten nie może zostać udzielony jednorazowo. Zgodnie z art. 73 ust. 1 KN jednorazowo nauczycielowi może zostać udzielony urlop w wymiarze nieprzekraczającym jednego roku, a według ust. 8 tej regulacji kolejnego urlopu dla poratowania zdrowia można udzielić nie wcześniej niż po upływie roku od dnia zakończenia poprzedniego urlopu. Po każdym roku udzielonego urlopu musi więc przypadać rok pracy na stanowisku nauczyciela.