Dzieci z dyspraksją często postrzegane są jako niezdarne, mające problemy z koordynacją, ale również z percepcją, wypowiadaniem się, a nawet myśleniem. Zdarza się, że wpadają na ściany, meble, piszą niestarannie; często też zyskują etykietę ,,niegrzecznych”. Tymczasem dzieci te mają poważne problemy z umiejętnościami ruchowymi, co wpływa niemal na wszystkie strefy związane z uczeniem się.

Dyspraksja (rozwojowe zaburzenie koordynacji ruchowej) przejawia się w następujących obszarach:

• motoryka mała i duża,
• kompetencje społeczne,
• mowa i język,
• kompetencje motoryczno-wzrokowe,
• koncentracja i skupienie uwagi,
• uczenie się.

Przyczyny zaburzenia

Wśród czynników, które mają istotny wpływ na występowanie tego zaburzenia, najczęściej wymienia się:

• zmiany patologiczne mózgu,
• brak odpowiedniej ilości połączeń nerwowych,
• minimalne porażenie mózgowe,
• anoksja,
• odmienne funkcjonowanie mózgu, które nie jest związane z zaburzeniem.

Warto podkreślić, że dyspraksja występuje u ok. 10 proc. społeczeństwa, w tym trzy razy częściej mierzą się z nią chłopcy.

Co sprawia trudność uczniowi z dyspraksją?

Uczeń z dyspraksją może doświadczać trudności w wielu codziennych czynnościach, zarówno w życiu szkolnym, jak i społecznym. Będą to problemy z takimi czynnościami, jak:

• skakanie na jednej nodze – uczniowie z dyspraksją często mają problemy z koordynacją ruchową, co sprawia, że skakanie na jednej nodze stanowi dla nich wyzwanie. Może to wynikać z trudności z utrzymaniem równowagi oraz z precyzyjnym kontrolowaniem ruchów ciała,
• kolorowanie – z powodu kłopotów z precyzyjnymi ruchami ręki uczeń może mieć trudności z równomiernym i dokładnym kolorowaniem w obrębie wyznaczonych linii. Jego ruchy są nieskoordynowane, co skutkuje wyjeżdżaniem poza kontury,
• posługiwanie się gumką – nawet tak prosta czynność, jak korzystanie z gumki do mazania, może być utrudniona. Uczeń napotyka na problemy z odpowiednim naciskiem, co prowadzi do uszkodzenia papieru lub niedokładnego zmazania tekstu,
• rzucanie i chwytanie piłki – koordynacja oko-ręka jest jednym z obszarów, w którym uczniowie z dyspraksją często mają problemy. Trudności z precyzyjnym rzutem piłki lub jej złapaniem mogą wpływać na ich udział w grach zespołowych,
• trzymanie ołówka – uczeń może nieprawidłowo trzymać ołówek, co wpływa na jego zdolność do kontrolowanego pisania. Odczuwa zmęczenie dłoni szybciej niż jego rówieśnicy z powodu niewłaściwego uchwytu,
• pisanie drukowanymi literami – napisanie własnego imienia literami drukowanymi wymaga koordynacji, precyzji i zapamiętania kształtów liter, co dla ucznia z dyspraksją bywa trudne,
• zapamiętywanie imion i nazwisk nauczycieli / innych uczniów – trudności z zapamiętywaniem mogą dotyczyć nie tylko imion nauczycieli, ale również kolegów z klasy. Wynika to z problemów z koncentracją i przetwarzaniem informacji,
• czekanie na swoją kolej w trakcie rozmowy – uczeń z dyspraksją może mieć problem z kontrolowaniem impulsów, co objawia się tym, że wyrywa się do odpowiedzi, przerywa innym i mówi bez proszenia o głos,
• czynności higieniczne po wypróżnieniu się – dbanie o higienę po skorzystaniu z toalety może być dla takiego ucznia trudne z powodu problemów z koordynacją ruchów i precyzyjnym wykonywaniem delikatnych czynności,
• akceptacja hałasu – dzieci z dyspraksją mogą być wrażliwsze na bodźce zewnętrzne, co sprawia, że hałas w szkole (np. na przerwach) szczególnie je stresuje i rozprasza,
• opanowanie emocji – uczniowie z dyspraksją często mają trudności z regulacją emocji, co prowadzi do licznych wybuchów gniewu lub frustracji, zwłaszcza w sytuacjach, gdy coś ich rozprasza lub nie potrafią poradzić sobie z zadaniem,
• wiązanie sznurówek – ze względu na problemy z koordynacją ruchową, uczeń może mieć trudności z nauką tak złożonej czynności manualnej, jak wiązanie sznurówek,
• samodzielne mycie się w wannie – trudności z koordynacją ruchów przekładają się na kłopoty z samodzielnym i dokładnym myciem się, szczególnie w trudno dostępnych miejscach ciała,
• używanie różnorodnych narzędzi zgodnie z ich przeznaczeniem