STAN PRAWNY NA 23 GRUDNIA 2025 

Statut jest dokumentem-filarem, stanowiącym podstawę funkcjonowania żłobka, które bez niego jest niezgodne z prawem. Chociaż przepisy pozostawiają prowadzącym placówkę pewną swobodę przy ustalaniu treści statutu, to jednak należy pamiętać o tym, że regulacje statutowe powinny precyzować kilka wyraźnie wskazanych w przepisach zagadnień, bez których dokument nie będzie kompletny.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 Ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 żłobki działają na podstawie statutu. Przepis ten w sposób jednoznaczny wskazuje na rolę, jaką odgrywa statut w funkcjonowaniu żłobków – jest to podstawowy dokument wewnętrzny, regulujący sposób organizacji placówki. Statut, oprócz konieczności określenia szeregu kwestii wskazanych w art. 11 ust. 2 Ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, nie może zawierać regulacji, które byłyby sprzeczne z innymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, w tym zwłaszcza:

• pozostałą częścią Ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
• Ustawą Kodeks cywilny,
• Ustawą Kodeks rodzinny i opiekuńczy,
• Ustawą Kodeks pracy,
• Rozporządzeniem w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych, jakie musi spełniać lokal, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy,
• Rozporządzeniem w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3.

Jednocześnie, tworząc poszczególne zapisy statutu, należy wystrzegać się przywoływania wprost poszczególnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego – nie wpłynie to w żaden sposób na ich obowiązywanie (tak czy inaczej przepisy te funkcjonować będą w poszczególnych ustawach czy rozporządzeniach), a ewentualna zmiana brzmienia przepisów spowoduje, że konieczne stanie się dodatkowo dokonanie nowelizacji treści samego statutu – inaczej jego zapisy będą sprzeczne z zapisami wspominanego prawa.

Podmiot obowiązany do ustalenia statutu

Zgodnie z art. 11 ust. 2 Ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 to na podmiocie, który utworzył żłobek, ciąży obowiązek ustalenia statutu. Na podstawie art. 8 ust. 1 ww. Ustawy żłobki mogą być tworzone i prowadzone m.in. przez:

• jednostki samorządu terytorialnego oraz instytucje publiczne;
• osoby fizyczne;
• osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Uwaga!

W żadnym wypadku podmiotu obowiązanego do ustalenia statutu nie należy utożsamiać z dyrektorem danego żłobka – chociaż może zdarzyć się, że osoba fizyczna, która utworzyła dany żłobek, pełni w nim jednocześnie funkcję dyrektora. Formalnie statut musi ustalić jednak dla żłobka podmiot, który postanowił o jego utworzeniu. Nie oznacza to, że przy tworzeniu projektu statutu podmiot ten nie może korzystać z pomocy innych osób, np. pracowników żłobka czy ekspertów zewnętrznych, którzy pomogą przy ustaleniu optymalnych dla danego żłobka zapisów. Również wprowadzanie zmian do statutu żłobka powinno odbywać się w sposób analogiczny – tzn. zmian tych nie będzie mógł wprowadzić dyrektor żłobka, lecz jedynie podmiot, który utworzył żłobek.

Nazwa i miejsce prowadzenia żłobka

Minimum ustawowe, które powinien określić statut żłobka w zakresie danych teleadresowych, to określenie nazwy i miejsca prowadzenia żłobka. Nazwa żłobka może być w tym zakresie w zasadzie dowolna (pomijając jej ewentualną skuteczność marketingową), przy czym powinna wskazywać, czy jest to placówka publiczna, czy niepubliczna. Natomiast określone w statucie miejsce prowadzenia żłobka powinno być tożsame z tym wskazanym w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych. W przypadku istnienia filii żłobka statut powinien wskazywać również adresy filii. W praktyce statuty mogą w tej części wskazywać dodatkowo:

• dane organu prowadzącego (nazwę lub imię i nazwisko oraz siedzibę lub adres podmiotu prowadzącego żłobek),
• numer porządkowy,
• dane organu sprawującego nadzór nad żłobkiem, w tym dane organu sprawującego nadzór sanitarno-epidemiologiczny,
• dane dotyczące używanej w żłobku pieczęci,
• numer konta bankowego,
• numery telefonów,
• informację dotyczącą liczby miejsc w żłobku.

Cele i zadania żłobka oraz sposób ich realizacji

Podstawowe zadania żłobka zostały określone w art. 10 Ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Należą do nich:

• zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych,
• zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej przez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka,
• prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, właściwych do jego wieku.

Wykonywanie powyższych zadań przesądza o tym, że dana jednostka posiada status żłobka – zgodnie z art. 8 ust. 3 Ustawy