STAN PRAWNY NA 17 GRUDNIA 2025

Wśród najnowszych zmian w prawie pracy największa dotyczy nowelizacji Kodeksu pracy, która wprowadzi nową definicję okresu zatrudnienia. Zmiany te wejdą w życie 1 stycznia 2026 r. W wyniku nowelizacji do stażu pracy, od wysokości którego są liczone różne uprawnienia pracownicze – takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego, dodatek stażowy czy nagroda jubileuszowa – można będzie zaliczać także okresy pracy na podstawie umowy-zlecenie, prowadzenia działalności gospodarczej czy pracy za granicą. Prezentujemy również krótki przegląd innych zmian ważnych z punktu widzenia pracodawców.

Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw wprowadzi dużą zmianę na korzyść pracowników zatrudnionych na podstawie innych form niż umowa o pracę. Nowelizacja zawiera bowiem nowe zasady ustalania stażu pracy.

Nowe zasady ustalania stażu pracy

Do okresu zatrudnienia wliczać się będą także okresy, w których osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, gdy:

1. prowadziła pozarolniczą działalność oraz pozostawała osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, a za obie te działalności zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe,
2. wykonywała umowę-zlecenie lub inną umowę o świadczenie usług, do której – zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego – stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
3. wykonywała umowę agencyjną,
4. pozostawała osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 2 lub 3,
5. pozostawała członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
6. pozostawała członkiem spółdzielni kółek rolniczych.

Ważne!

Do okresu zatrudnienia wliczać się będą także udokumentowane okresy, o których mowa powyżej, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów.

Ponadto po zmianie do okresu zatrudnienia będą wliczane również udokumentowane okresy:

1. wykonywania umowy uaktywniającej dla niań sprawujących opiekę nad dziećmi na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
2. działalności zawodowej określone w katalogu powyżej, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów – czyli okresy wykonywania pracy lub działalności co do zasady niestanowiącej tytułu do ubezpieczeń społecznych, np. umowa-zlecenie studenta,
3. podejmowania działalności gospodarczej, w której osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym – tj. okresu korzystania z tzw. ulgi na start lub okresu współpracy z osobą fizyczną wymienioną w pkt 1, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe,
4. zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
5. wykonywania pracy zarobkowej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy.

Przepisy nie określają katalogu dokumentów potwierdzających zagraniczny staż pracy. Pracownik może zatem wykazać taki staż każdym dokumentem, który w wiarygodny sposób potwierdzi pracę zarobkową za granicą. Nie musi to być koniecznie odpowiednik polskiego świadectwa pracy. Mogą to być m.in. dokumenty z instytucji ubezpieczeniowych, podatkowych lub zaświadczenie wydane przez zagranicznego pracodawcę. Ciężar udowodnienia takiego okresu przepracowanego za granicą spoczywa na pracowniku.

Dokumentowanie okresów aktywności zawodowej

Nowe przepisy w art. 302¹ § 11–13 Kodeksu pracy uregulują sposób dokumentowania poszczególnych okresów aktywności zawodowej uwzględnianej w okresie zatrudnienia, i tak:

• wydane przez ZUS zaświadczenie o opłaceniu za dany okres składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z danego tytułu potwierdzi okresy:
  • prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej,
  • pozostawania osobą współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność,
  • zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
• wydane przez ZUS zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym potwierdzi okresy:
  • wykonywania zlecenia lub świadczenia usług przez osobę fizyczną na podstawie umów, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
  • wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej,
  • pozostawania osobą współpracującą z wyżej wymienionymi osobami,
  • pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych;