Humor to jedno ze zjawisk, które wyróżniają człowieka na tle innych stworzeń (choć, jak dowodzą naukowcy, niektóre gatunki zwierząt również przejawiają coś w rodzaju poczucia humoru). Można go zdefiniować jako umiejętność dostrzegania oraz tworzenia zdarzeń czy wypowiedzi, które wywołują śmiech, uśmiech lub uczucie wesołości. Osobną kategorią jest tzw. czarny humor, który przez wiele osób uznawany jest za kontrowersyjny, a niekiedy wręcz niesmaczny. Jaką spełnia funkcję i czy istnieją granice tematów do żartów?

Humor można rozumieć wielorako: jako sposób postrzegania rzeczywistości, co oddaje przytoczona na wstępie definicja, ale także jako formę komunikacji, mechanizm obronny czy kategorię estetyczną wykorzystywaną w szeroko pojętej sztuce, w tym w teatrze. Przykładem tej ostatniej są dzieła włoskiego malarza Giuseppe Arcimbolda, żyjącego i tworzącego w XVI wieku. Malował on portrety, na których ludzkie twarze składały się z owoców i warzyw.

Czym jest czarny humor?

Specyficzną formą żartobliwego podejścia do rzeczywistości jest tzw. czarny humor, którego tematyką są najczęściej wątki związane ze śmiercią, cierpieniem, chorobami czy katastrofami, a czasami także z seksem czy religijnością. Takie dowcipy nie we wszystkich budzą jednak wesołość, dlatego czarny humor uznawany jest za kontrowersyjny, a czasami wręcz niesmaczny. Oczywiście, tak jak każdy inny rodzaj dowcipu, czarny humor może jedną osobę rozbawić, natomiast inną zniechęcić albo obrazić. Żarty z cierpienia stanowią bowiem specyficzną formę komentowania otaczającego nas świata, która nie dla wszystkich okazuje się akceptowalna, dlatego częściej niż inne budzą mieszane uczucia.

Podobnie jak zwykły rodzaj humoru, także ten „czarny” od wieków przewija się w sztuce, literaturze i filmie, pozwalając odbiorcom spojrzeć na trudne tematy z nieco innej perspektywy. W malarstwie makabra to jeden z najpopularniejszych motywów w baroku, a i we współczesnych sztukach wizualnych nie brakuje iście wisielczych dowcipów. Komik Ricky Gervais często żartuje z tematów uznawanych za tabu, takich jak religia, śmierć czy choroby, balansując na cienkiej granicy między śmiechem a obrazą. Jest twórcą serialu After Life, w którym nie brakuje żartów ze śmierci czy trudności psychicznych. Rodzina Addamsów