STAN PRAWNY NA 10 WRZEŚNIA 2025

Odrzucenie zmienionych warunków pracy i płacy przez pracownika powoduje przekształcenie wypowiedzenia zmieniającego w wypowiedzenie kategoryczne, które skutkuje rozwiązaniem stosunku pracy. Po takim wypowiedzeniu niezbywalnym prawem pracownika staje się wypłacenie mu odprawy. Czy dzieje się tak w każdym przypadku?

Instytucja wypowiedzenia zmieniającego nie została uregulowana w Karcie nauczyciela, dlatego też zgodnie z art. 91c ust. 1 KN należy sięgnąć w tej sprawie po ogólne prawo pracy. Przywołana regulacja stanowi bowiem, że w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy nieuregulowanych przepisami Karty nauczyciela mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Zatem art. 42 k.p. mówi, że do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.

Wypowiedzenie zmieniające różni się od wypowiedzenia kategorycznego celem – nie służy definitywnemu zakończeniu stosunku pracy nauczyciela czy pracownika niepedagogicznego, lecz jedynie zmianie warunków pracy i płacy, np. przez ograniczenie etatu. Identyczne dla obu są jednak okresy wypowiedzeń, ponieważ przywołany art. 42 k.p. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o wypowiedzeniu umowy.

W przypadku pracowników niepedagogicznych będzie to np. art. 36 k.p., stosownie do którego okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

• dwa tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż sześć miesięcy,
• jeden miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej sześć miesięcy,
• trzy miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej trzy lata.

Z kolei w przypadku nauczycieli możemy wskazać art. 27 KN, według którego rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem.

Oczywiście przepisy te wprost wskazują na kategoryczne rozwiązanie umowy, ale ze względu na to, że mówimy tu o ich odpowiednim stosowaniu, należy stwierdzić, że po wskazanym w nich okresie wypowiedzenia dojdzie do zmiany warunków pracy i płacy pracownika objętego wypowiedzeniem, czyli nauczyciela lub pracownika niepedagogicznego.

W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy – o czym informuje art. 42 § 3 k.p. – umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli przed upływem połowy okresu wypowiedzenia pracownik nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, to uważa się, że wyraził zgodę na te warunki. Pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.