STAN PRAWNY NA 18 SIERPNIA 2025

Przedszkola współpracują z policją zarówno przy trudnych sytuacjach życiowych, jak i w związku z rozmaitymi działaniami profilaktycznymi. Dyrektor oraz pracownicy placówki powinni znać swoje uprawnienia i obowiązki w kontekście ochrony dzieci, a także własnego bezpieczeństwa.

Dyrektor przedszkola oraz personel muszą przygotować się na niecodzienne sytuacje, które mogą zagrozić bezpieczeństwu osób przebywających na terenie jednostki. Zaliczyć do nich możemy zwłaszcza agresywne i nieobyczajne zachowanie rodzica, podejrzenie skrzywdzenia dziecka, włamanie na teren przedszkola, akty wandalizmu czy też zagrożenie dla życia lub zdrowia dziecka podczas grupowego wyjścia poza teren jednostki. Poniżej znaleźć można najważniejsze przepisy nakazujące interwencję ze strony personelu.

Obowiązek zgłaszania przestępstw

Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję (jest to obowiązek bez konsekwencji za jego naruszenie, ale warto pamiętać o przywoływanym w dalszej części art. 240 Kodeksu karnego). Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, muszą niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa (art. 304 § 2 k.p.k.). Ponadto wszystkie instytucje państwowe i samorządowe mają obowiązek, w zakresie swego działania, udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym przez te organy (art. 15 § 2 k.p.k.).

Przestępstwa ścigane z urzędu to te przestępstwa, które podlegają ściganiu bez konieczności złożenia wniosku w tej sprawie przez pokrzywdzonego. Zaliczyć można do nich np. wymieniony w art. 156 k.k. ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy czy zdolności płodzenia. Natomiast na wniosek pokrzywdzonego ściga się chociażby znieważenie (art. 216 k.k.).

Jak wskazuje art. 572 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, musi zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Obowiązek ten ciąży m.in. na placówkach oświatowych.

Ważne! W sytuacjach niecierpiących zwłoki zawiadomienie pod numer 112 powinien złożyć opiekun, który zauważył przyczynę wszczęcia interwencji. W pozostałych sprawach, takich jak włamanie, należy powiadomić dyrektora przedszkola, który następnie złoży zawiadomienie. Dyrektor powinien docelowo wiedzieć o każdym kontakcie z policją zainicjowanym w związku z działalnością przedszkola.

Za niezgłoszenie policji przestępstwa mogą grozić określone konsekwencje, jak bowiem mówi art. 240 § 1 k.k., kto mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego określonego w artykułach przywołanych w tym przepisie (m.in. przepisie o ciężkim uszczerbku na zdrowiu), nie zawiadamia niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw, zasadniczo podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech (art. 240 wymienia wyjątki od tej zasady).

Warto dodać, że incydenty podlegające zgłoszeniu policji można podzielić na incydenty związane z:

• dziećmi, np. podejrzenie przemocy domowej,
• rodzicami, np. naruszenie nietykalności cielesnej pracownika przedszkola przez rodzica,
• infrastrukturą przedszkolną, np. zgłoszenie włamania czy aktu wandalizmu.

Jeden incydent może też zawierać wszystkie powyższe cechy.

Najważniejsze przepisy szczególne związane z dziećmi

Z Ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich wynika, że każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego (np. poprzez dopuszczenie się czynu zabronionego), ma społeczny obowiązek odpowiednio przeciwdziałać temu, a przede wszystkim zawiadomić o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkołę, przedszkole, sąd rodzinny, policję lub inny właściwy organ.

Ważne! Każdy, dowiedziawszy się o dopuszczeniu się przez nieletniego czynu karalnego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub policję. Instytucje państwowe i samorządowe oraz publiczne i niepubliczne szkoły i placówki oświatowe, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o dopuszczeniu się przez nieletniego czynu zabronionego wyczerpującego znamiona przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego, muszą niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu zabronionego.

Ustawa z dnia 29 lipca 2025 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej