STAN PRAWNY NA 17 CZERWCA 2025

Rozróżnienie między pieczęcią kwalifikowaną a podpisem elektronicznym, który również może być nazwany kwalifikowanym, wydaje się intuicyjne. Na pierwszy rzut oka obydwie te instytucje służą składaniu oświadczenia woli w formie elektronicznej. Pieczęć elektroniczna to odpowiednik pieczęci fizycznej, którą opatruje się dokumenty, a podpis elektroniczny – cyfrowy odpowiednik odręcznego podpisu. Warto jednak przeanalizować istniejące regulacje i różnice pomiędzy tymi instytucjami.

Rozporządzenie w sprawie identyfikacji elektronicznej

Podstawowym aktem regulującym zasady stosowania pieczęci i podpisów kwalifikowanych jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE.

Zgodnie z motywem 59 preambuły do tego aktu pieczęcie elektroniczne powinny służyć jako dowód wydania dokumentu elektronicznego przez daną osobę prawną, dając pewność co do pochodzenia i integralności dokumentu. Już ten fragment preambuły daje nam wskazówkę dotyczącą prawnego charakteru pieczęci elektronicznej – przepis odnosi się do osób prawnych. Tymczasem szkoły, zarówno publiczne prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego, jak i szkoły publiczne czy niepubliczne prowadzone przez inne niż samorząd osoby prawne czy osoby fizyczne, same osobami prawnymi nie są. Prawo oświatowe nie przyznaje szkołom, podobnie zresztą jak przedszkolom czy innym placówkom oświatowym, przymiotu osobowości prawnej. Szkoły, aby uczestniczyć w obrocie prawnym, muszą niejako korzystać z osobowości prawnej podmiotu, który je utworzył. Osobowość prawną mają jednostki samorządu terytorialnego, fundacje czy stowarzyszenia, zresztą Ustawa Prawo oświatowe w art. 8 ust. 2 stanowi wprost, że szkoła może być zakładana przez jednostkę samorządu, inną niż samorząd osobę prawną lub osobę fizyczną.

Tu należy jednak przytoczyć motyw 65 preambuły do Rozporządzenia w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania, zgodnie z którym pieczęcie elektroniczne mogą być używane nie tylko do uwierzytelnienia dokumentu wydanego przez osobę prawną, lecz również do uwierzytelnienia wszelkich zasobów cyfrowych osoby prawnej, takich jak kod oprogramowania lub serwery. Tu znowu mamy bezpośrednie odwołanie do osoby prawnej.

Rozporządzenie to określa kilka rodzajów pieczęci elektronicznych oraz podpisów elektronicznych. Regulacja art. 3 tego aktu, który zawiera słowniczek, wymienia tu następujące rodzaje podpisów:

• podpis elektroniczny oznacza dane w postaci elektronicznej, które są dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi w postaci elektronicznej i które użyte są przez podpisującego jako podpis,
• zaawansowany podpis elektroniczny oznacza podpis elektroniczny, który spełnia wymogi określone w art. 26,
• kwalifikowany podpis elektroniczny