STAN PRAWNY NA 4 KWIETNIA 2025

Dyrektorzy przedszkoli niepublicznych dysponują większą swobodą w zakresie ustalania wymiaru pensum nauczyciela. Choć nie istnieją żadne przeszkody prawne, aby przyjmować wyższą bądź niższą normę niż ta, która obowiązuje w placówkach publicznych, to jednak ze względów pragmatycznych, takich jak atrakcyjność warunków pracy, w jednostkach niepublicznych ustala się reguły zbliżone do tych, którymi objęci są nauczyciele pracujący w placówkach gminnych. Pozostaje jednak pytanie: w jakim miejscu zawrzeć informację na temat wymiaru pensum nauczyciela? Czy lepsza będzie tu umowa, czy może dokument dotyczący zakresu obowiązków?

Ustalanie wymiaru pensum

Pojęcie pensum pojawia się w Karcie nauczyciela wyłącznie w tytule art. 42, który brzmi: „Tygodniowy wymiar zajęć. Pensum”. To, czym pensum jest, wynika już z treści ust. 2 tej regulacji, zgodnie z którą w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel zobowiązany jest realizować:

• zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z wychowankami albo na ich rzecz,
• inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych przedszkola, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania wychowanków,
• zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Pensum to zatem zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z wychowankami przedszkola i na ich rzecz. O ile pojęcie to można wprost zastosować jedynie do nauczycieli przedszkoli gminnych, o tyle w przypadku nauczycieli przedszkoli niepublicznych sam jego wymiar, a w szczególności metody jego określania, ustala organ prowadzący przedszkole, który zatrudnia nauczycieli, co wynika z faktu, iż regulacja art. 91b KN, czyli przepis określający, które normy aktu mają zastosowanie do przedszkoli niepublicznych, nie wymienia art. 42. Jest to bardzo istotna kwestia, ponieważ z art. 42 KN wynika nie tylko wspomniany wcześniej podział na godziny pensum i godziny poza nim, ale też tabela wymiaru pensum w poszczególnych jednostkach organizacyjnych systemu oświaty, w tym w przedszkolach. To właśnie z tej regulacji dowiadujemy się, że nauczyciele przedszkoli, z wyjątkiem nauczycieli pracujących z grupami dzieci 6-letnich, mają pensum w wymiarze 25 godzin, a nauczyciele przedszkoli i innych placówek przedszkolnych, pracujący z grupami dzieci 6-letnich, mają pensum w wymiarze 22 godzin. Regulacja art. 42 KN ustala też tygodniowy wymiar czasu pracy nauczyciela, który wynosi 40 godzin.

Jeżeli regulacje Karty nauczyciela