STAN PRAWNY NA 20 MARCA 2026

Na jakich zasadach powinna odbywać się rekrutacja dzieci do oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, tak aby była zgodna z prawem oświatowym? Przedstawiamy odpowiedzi na pytania o rekrutację wraz z kompletnym zestawem dokumentacji rekrutacyjnej do wykorzystania w szkole prowadzącej oddziały przedszkolne.

Rekrutacja do oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych odbywa się przede wszystkim na podstawie przepisów Ustawy Prawo oświatowe. Statuty szkolne nie regulują zasad przeprowadzania rekrutacji uczniów, a stosowane w jednostce oświatowej regulaminy rekrutacji mogą pełnić wyłącznie funkcję pomocniczą.

Podstawa prawna przeprowadzania rekrutacji

Rekrutacja do oddziałów przedszkolnych odbywa się według przepisów rozdziału 6 Prawa oświatowego. Istotne znaczenie ma również Rozporządzenie w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów. W postępowaniu rekrutacyjnym ważną rolę odgrywa również organ prowadzący. To on wydaje odpowiednie przepisy miejscowe, określające m.in.:

• część kryteriów rekrutacyjnych,
• terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i uzupełniającego,
• terminy składania odpowiednich dokumentów.

Przyjmuje się, że ww. źródła prawa w sposób kompleksowy regulują zasady przeprowadzania rekrutacji do oddziałów przedszkolnych w szkołach, dlatego nie ma konieczności regulowania tej materii w statutach szkół lub regulaminach rekrutacji.

Ważne!
Regulamin rekrutacji może pełnić jedynie funkcję informacyjną, zawierając zestawienie najważniejszych przepisów postępowania rekrutacyjnego. Nie może jednak w sposób odmienny niż w aktach prawnych regulować jego zasad.

Kwestia ta została wprost poruszona w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 stycznia 2021 r. (II SA/Op 286/20), gdzie sąd wskazał, że zarządzenie dyrektora nie może stanowić podstawy prawnej wprowadzenia kryterium losowania jako etapu rekrutacji do przedszkola (oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej). Taki regulamin jest tylko aktem wewnętrznym wydawanym przez dyrektora.

Terminy prowadzenia postępowania rekrutacyjnego

Na podstawie art. 154 ust. 1 Prawa oświatowego terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i uzupełniającego, w tym terminy składania dokumentów m.in. do oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, określa do końca stycznia organ prowadzący publiczną szkołę podstawową. Oznacza to, że organ ten powinien wskazać przynajmniej terminy:

1) składania wniosków o przyjęcie oraz dokumentów potwierdzających spełnianie kryteriów rekrutacyjnych,

2) opublikowania list dzieci zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych,

3) potwierdzenia woli zapisu dziecka do przedszkolan (oddziału przedszkolnego), do którego zostało zakwalifikowane,

4) opublikowania list dzieci przyjętych i nieprzyjętych.

Inne terminy są związane z pełnieniem przez komisję rekrutacyjną oraz dyrektora szkoły podstawowej funkcji organu administracyjnego i przeprowadzaniem ewentualnej procedury odwoławczej (jednak wynikają one z przepisów ustawy).

Deklaracja kontynuacji wychowania przedszkolnego

Jeszcze przed rozpoczęciem postępowania rekrutacyjnego rodzice dzieci przyjętych do oddziału przedszkolnego mają możliwość złożenia (corocznie) na kolejny rok szkolny deklaracji o kontynuowaniu wychowania przedszkolnego przez ich dziecko. Zgodnie z art. 153 ust. 2 Ustawy powinno to nastąpić w terminie siedmiu dni poprzedzających termin rozpoczęcia postępowania rekrutacyjnego – termin ten nie jest więc sztywny i zależy od organu prowadzącego. 

Należy podkreślić, że dzieci te nie są kandydatami do oddziału przedszkolnego i nie uczestniczą w postępowaniu rekrutacyjnym, w związku z czym w przypadku złożenia w terminie deklaracji, szkoła jest obowiązana do zapewnienia im możliwości kontynuowania wychowania przedszkolnego w oddziale przedszkolnym.

Zasady rekrutacji do oddziału przedszkolnego

Obowiązujące obecnie przepisy zakładają, że do oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na terenie danej gminy (art. 131 ust. 1). Dopiero w przypadku większej liczby kandydatów niż liczba wolnych miejsc w oddziale przeprowadzane jest postępowanie rekrutacyjne. Na jego pierwszym etapie brane są pod uwagę tzw. kryteria ustawowe. Są one takie same w całym kraju i mają taką samą wartość. Do kryteriów tych należą:

1) wielodzietność rodziny kandydata,

2) niepełnosprawność kandydata,

3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata,

4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata,

5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata,

6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie,

7) objęcie kandydata pieczą zastępczą.

W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dany oddział przedszkolny nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzic samotnie wychowujący dziecko musi pogodzić obowiązki zawodowe z rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący powinien również określić dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów.

Na drugim etapie można brać pod uwagę także kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata określone przez organ prowadzący. Łącznie organ prowadzący może określić nie więcej niż sześć kryteriów. Każdemu z kryteriów organ prowadzący powinien przyznać określoną liczbę punktów, więc każde z nich może mieć różną wartość.

Rekrutacja kandydatów spoza rejonu

Kandydaci zamieszkali poza obszarem danej gminy mogą zostać przyjęci, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego dana gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami w oddziale przedszkolnym. W przypadku większej liczby kandydatów spoza gminy – przeprowadzane jest postępowanie rekrutacyjne na analogicznych zasadach.

Warto zauważyć, że w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2019 r. (III SA/Gl 651/19) sąd rozpatrywał możliwość stosowania przez komisję rekrutacyjną innych kryteriów niż wynikające z przepisów