STAN PRAWNY NA 26 WRZEŚNIA 2025

Prowadzenie niepublicznego przedszkola to nie tylko misja edukacyjna, ale także odpowiedzialność prawna i organizacyjna. Pełnienie funkcji organu prowadzącego wiąże się z szeregiem obowiązków – od spełnienia wymogów lokalowych i kadrowych, przez realizację podstawy programowej, po uzyskiwanie dotacji z budżetu gminy. Poniżej przedstawiono najważniejsze regulacje prawne związane z organem prowadzącym placówkę niepubliczną.

Podstawa prawna prowadzenia przedszkola niepublicznego

Zgodnie z art. 8 ust. 1 Prawa oświatowego przedszkole może funkcjonować w formie publicznej albo niepublicznej. Natomiast art. 8 ust. 2 wskazuje, że przedszkole może być prowadzone m.in. przez osobę fizyczną bądź inną niż JST osobę prawną. W praktyce więc przedszkole niepubliczne stanowi część systemu oświaty i jest zobowiązane do przestrzegania stosownych przepisów prawa oświatowego.

Stosownie do art. 168 ust. 1 Prawa oświatowego osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać przedszkola niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół (przedszkoli) i placówek. Warunkiem legalnego rozpoczęcia działalności przedszkola niepublicznego jest więc dokonanie wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą gminę. Osoba zamierzająca prowadzić taką placówkę składa do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) zgłoszenie, które powinno zawierać:

• oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić przedszkole, jej miejsce zamieszkania lub siedzibę,
• określenie typu lub rodzaju jednostki oświatowej oraz daty rozpoczęcia jej funkcjonowania,
• wskazanie adresu siedziby przedszkola oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć, jeżeli ich utworzenie jest przewidywane (przy czym inne lokalizacje muszą znajdować się na terenie jednostki samorządu terytorialnego dokonującej wpisu do ewidencji), a także informację o warunkach lokalowych zapewniających:
  • możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych,
  • realizację innych zadań statutowych,
  • bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy spełniające wymagania określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno-budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej – spełnienie tych wymagań potwierdza się przez dołączenie do zgłoszenia odpowiednio pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej;
• statut placówki,
• dane dotyczące kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora, przewidzianych do zatrudnienia w przedszkolu.

Brak wpisu do ewidencji oznacza, że placówka działa nielegalnie. Zgodnie z art. 168 ust. 12 Prawa oświatowego organ gminy może odmówić dokonania wpisu, jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań ustawowych bądź statut przedszkola jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony. Co istotne, osoba prowadząca niepubliczne przedszkole powinna zgłosić w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w ww. zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji.

Podmioty uprawnione do pełnienia funkcji osoby prowadzącej

Jak wspomniano, osobą prowadzącą przedszkole niepubliczne mogą być osoby fizyczne oraz osoby prawne (niebędące JST). W przypadku osób fizycznych przepisy nie stawiają dodatkowych wymogów, powinna być to oczywiście osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, natomiast nie musi ona posiadać statusu przedsiębiorcy, ponieważ prowadzenie przedszkola niepublicznego nie stanowi działalności gospodarczej.

W przypadku osoby prawnej, a więc jednostki organizacyjnej, której przepisy szczególne przyznają osobowość prawną, dopuszcza się prowadzenie przedszkoli niepublicznych przez: stowarzyszenia, fundacje, fundacje rodzinne, kościoły, spółki z o.o., spółki akcyjne oraz proste spółki akcyjne.

Ważne! Przedszkola niepubliczne nie mogą być prowadzone przez spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne, spółki partnerskie, spółki jawne czy spółki cywilne, ponieważ jako tzw. ułomne osoby prawne nie posiadają one osobowości prawnej.